Lichtkoepel 30x80

Binnengangen en overlopen zijn de meest voorkomende toepassing. Een gang van 90 tot 120 cm breed heeft zelden een raam en wordt in de praktijk altijd met kunstlicht bediend. Een strook van 30×80 cm boven het midden van de gang maakt daar overdag een einde aan, zonder dat u de gang met een grote dakopening hoeft te verzwakken.

De tweede toepassing is de gesloten bergruimte: een inbouwkast, een trapkast, een meterkasthok of een provisiekast onder een plat dak. De sleuf van 30 cm breed past tussen de kastwanden en verlicht de planken tot achterin. Kies hier helder materiaal, want in een kast telt uitsluitend lichtopbrengst en niet de sfeer.

De derde is de smalle bijkeuken of wasruimte van 1,2 tot 1,5 m breed. Daar is een vierkante koepel van 60×60 cm vaak te groot voor het beschikbare dakvlak tussen de dakrand en de bestaande doorvoeren. De 30×80 cm past er wel tussen en geeft precies boven de wasmachine of het werkblad licht.

De daksparing is in beide richtingen 20 cm groter dan de dagmaat, dus 50×100 cm: 10 cm per zijde gaat op aan de opstandrand. De dagmaat 30×80 cm is wat u aan licht overhoudt; 50×100 cm is wat u uit het dak zaagt.

Bij een smalle strook is de oriëntatie ten opzichte van de dakconstructie belangrijker dan bij welke andere maat ook. De 50 cm breedte valt binnen één spantruimte bij een hart-op-hart-afstand van 60 cm. Draait u de strook zo dat de 100 cm lengte meeloopt met de spantrichting, dan ligt de hele sparing in dat ene vak en zaagt u geen dragende balk door. U plaatst dan alleen twee kopse regels tussen de spanten om de sparing af te timmeren.

Kruist de sleuf de spanten wel, bijvoorbeeld omdat de gang eronder haaks op de spantrichting loopt, dan moet één balk worden onderbroken en opgevangen in een raveling. Dat is regulier timmerwerk, maar het is werk dat u met een kwartslag draaien had kunnen voorkomen. Bepaal daarom eerst de spantrichting op zolder of via het plafond, en pas daarna de koepelrichting.

Een 30×80 cm koepel heeft 2,20 m omtrek voor 0,24 m² licht. Een vierkante koepel met exact hetzelfde oppervlak (ongeveer 49×49 cm) heeft 1,96 m omtrek. U koopt bij deze verhouding dus ongeveer 12% meer randaansluiting voor dezelfde hoeveelheid daglicht.

Praktisch betekent dat: de kwaliteit van de aansluiting weegt bij dit formaat zwaarder dan de koepel zelf. Alle randlengte is potentiële lekkage en potentieel warmteverlies langs de opstand. Werk de vier hoeken van de opstandvoet extra zorgvuldig af en laat de dakbedekking rondom volledig doorlopen tot op de flens.

Hetzelfde geldt voor de isolatie rondom de opstand. Bij een smalle sleuf ligt de koude rand relatief dicht bij het midden van de koepel, waardoor condens zich eerder aan de randen van het binnenvlak vormt. Een 2-wandige of 3-wandige uitvoering in een verwarmde ruimte verhelpt dit; een 1-wandige boven een verwarmde gang niet.