Lichtkoepel 100x280

Bij deze afmeting is de logistiek een reëel onderdeel van het project. De koepelschaal van circa 116×296 cm past niet door elke gang, niet om elke trap heen en niet op elk klein dakterras. Loop de route van straat naar dak in gedachten na voordat u bestelt, inclusief de plek waar het element tijdelijk kan liggen, uit de wind en niet op een punt waar iemand erop stapt.

De opstand komt daar nog bovenop en is bij deze maat een fors element op zich, dat ook omhoog moet en dat waterpas en haaks gesteld wordt voordat de koepel erop komt. Reken op twee afzonderlijke hijsbewegingen en op een periode waarin er een gat van 120×300 cm in uw dak zit. Houd die periode zo kort mogelijk, dek de opening in de tussentijd af en markeer hem, ook als er even niemand op het dak is. Een opening van 3,60 m² is groot genoeg om door te vallen; ligt uw dak op een plek waar mensen komen voor onderhoud aan installaties of zonnepanelen, dan is een doorvalbeveiliging onder of in de opstand een verstandige aanvulling.

Wind is bij deze maat de onderschatte factor, en niet alleen tijdens de montage. Een vlak van 2,80 m² dat op een dak staat, vangt bij storm zowel druk als zuiging. Dat is de tweede reden waarom polyester bij deze afmeting de aangewezen opstand is en waarom de bevestiging aan de dakconstructie erop berekend moet zijn. Bij polycarbonaat weegt daarnaast de slagvastheid mee: dat materiaal is circa 300 keer zo slagvast als glas, tegen circa 25 keer bij acrylaat, dus ongeveer twaalf keer zoveel als acrylaat. Op een vrij gelegen of goed bereikbaar dak is dat een concreet argument.

Het warmteverlies door de koepel zelf is snel uitgerekend: oppervlak maal U-waarde maal temperatuurverschil. Bij 2,80 m² en 20 °C verschil komt dat op circa 319 W enkelwandig (U 5,70 W/m²K), 165 W tweewandig (U 2,94), 108 W driewandig (U 1,92), 80 W vierwandig (U 1,43) en 76 W zeswandig ISO (U 1,36). De stap van tweewandig naar driewandig scheelt bij deze maat circa 57 W, die van driewandig naar vierwandig nog 27 W, en die van vierwandig naar ISO slechts 4 W. Dat laatste maakt duidelijk waarom ISO bij deze maat eerder een keuze voor het geheel is dan een besparing op dit ene onderdeel.

Wat in de berekening vaak vergeten wordt, is de opstand. De omtrek is hier 2 × (1,00 + 2,80) = 7,60 meter aan opgaande wand rondom het glas. Zet u een vierwandige koepel op een ongeïsoleerde opstand, dan loopt een deel van de winst via die strook alsnog naar buiten. Kiest u bewust voor drie- of vierwandig of voor ISO, kies dan ook een geïsoleerde opstanduitvoering: het heeft weinig zin om in het glas te investeren en de zwakke schakel eromheen te laten zitten. Boven een onverwarmde ruimte, zoals een overkapping of een koude bedrijfsruimte, is een standaard opstand prima en is enkel- of tweewandig glas een verdedigbare keuze.

Een laatste opmerking over ISO. De zeswandige ISO-koepel bestaat uit een buitenschaal, een vierwandige polycarbonaat kanaalplaat en een binnenschaal, met een U-waarde van 1,36 W/m²K. Het ISO-raam is iets anders: een losse tienwandige polycarbonaat plaat van 32 mm met een U-waarde van 1,14 W/m²K en circa 35% lichtdoorlaat. Dat laatste percentage is bij een strook boven een werkruimte een serieuze overweging: u wint isolatie en levert veel licht in. Bij een koepel die u juist voor het daglicht plaatst, is dat zelden de bedoeling.