Lichtkoepel 160x280

Dit is de kern van het verhaal bij deze maat, en wij zijn er liever vooraf expliciet over dan dat u er tijdens de uitvoering tegenaan loopt. Alles wat bij een kleine koepel met gezond verstand en een goede dakdekker op te lossen is, vraagt hier om een berekening.

Wind werkt op twee manieren op een koepel op een plat dak: als druk op de bolling en, vaak maatgevender, als zuiging langs de randen. Die krachten schalen mee met het oppervlak, dus bij 4,48 m² zijn ze een veelvoud van wat een koepel van een halve vierkante meter te verduren krijgt. Wat dat concreet betekent, hangt af van de gebouwhoogte, de ligging, de omgeving en de plaats van de koepel op het dakvlak, en dus van een berekening. Praktisch gevolg: zowel de bevestiging van de schaal op de opstand als de verankering van de opstand in de dakconstructie moet op die belasting zijn afgestemd, en een zware polyester opstand is bij deze maat de aangewezen uitvoering.

De schaal meet buitenwerks ongeveer 176×296 cm. Dat is te groot en te onhandelbaar om met de hand op een dak te krijgen: reken op een hijsvoorziening of kraan, een steiger of dakplatform en meerdere personen. Een vlak van bijna drie bij bijna twee meter is bij matige wind al slecht beheersbaar en bij meer wind ronduit gevaarlijk, dus plan de montage op een windstille dag. Laat het werk uitvoeren door een dakdekker met aantoonbare ervaring in grote daklichten en vraag om garantie op de waterdichtheid van de aansluiting; bij een omtrek van bijna negen meter is dat geen overbodige eis. Wat er bij zelf plaatsen komt kijken en waar de grens ligt, staat in onze uitleg over een lichtkoepel zelf plaatsen.

Houd tot slot rekening met de tijd tussen zagen en plaatsen. In die periode ligt er een gat van 180×300 cm in uw dak, groot genoeg om doorheen te vallen. Dek de opening af, markeer haar, en overweeg bij een dak waar regelmatig mensen komen voor onderhoud aan installaties of zonnepanelen een doorvalbeveiliging onder de opstand.

Bij grote koepels is de opstandhoogte geen kosmetische keuze maar een functionele. De opstand moet de koepel zover boven het dakvlak brengen dat de aansluiting op de dakbedekking altijd boven de waterlijn blijft, ook bij een dak met ballast, bij een omgekeerd dak met grind of tegels, bij extra isolatie die er later bovenop komt en bij water dat tijdens een piekbui even blijft staan.

Polyester is leverbaar in 15, 30 en 50 cm, plus een opzetstuk van 15 cm. PVC is er in 16 cm, in smalle flens, brede flens en rechte uitvoering, en in een variant met EPS-isolatiekern (Uup 0,59 à 0,61 W/m²K). Tussenmaten van 20, 25 of 40 cm bestaan niet: dat is een van de meest voorkomende misverstanden bij het opmeten van een bestaande situatie. Bij een dikke dakopbouw of een dak met ballast is 30 of 50 cm polyester de logische keuze; bij een gewoon bitumen- of kunststofdak volstaat 15 of 16 cm.

De opstand is bovendien onderdeel van de thermische schil. Bij een omtrek van 8,80 meter is de opstandwand een reële strook waarlangs warmte de ruimte kan verlaten, en het heeft weinig zin om in een driewandige of vierwandige koepel te investeren en die strook ongeïsoleerd te laten. Kiest u bewust voor een lage U-waarde, kies dan ook een geïsoleerde opstanduitvoering. Boven een onverwarmde loods of overkapping is een standaard opstand met een enkel- of tweewandige koepel prima.

Het warmteverlies zelf loopt bij deze maat in de honderden watts. Bij 4,48 m² en 20 °C temperatuurverschil: enkelwandig (U 5,70 W/m²K) circa 511 W, tweewandig (U 2,94) circa 263 W, driewandig (U 1,92) circa 172 W, vierwandig (U 1,43) circa 128 W en zeswandig ISO (U 1,36) circa 122 W. Het verschil tussen tweewandig en vierwandig is 135 W, permanent en het hele stookseizoen. Bij een hal die vijftien graden warmer is dan buiten schaalt u die getallen naar rato terug; bij een verschil van 25 °C loopt tweewandig op naar circa 329 W.