Lichtkoepel 40x190

De dakopening is 60×210 cm, overal 10 cm per zijde meer dan de dagmaat. Die maat geldt voor een PVC-opstand in schuin model en voor een polyester breedflens. Een PVC-opstand in recht model staat in de opening zelf en vraagt een sparing gelijk aan de dagmaat, 40×190 cm; de polyester H15 smalflens vraagt 65×215 cm. De koepel zelf meet buitenwerks ongeveer 56×206 cm.

Het werk zit in de lengte. Een opening van 210 cm doorsnijdt in vrijwel elke dakopbouw meerdere dragende elementen zodra u hem dwars op de spantrichting legt. Wij noemen bewust geen maatvoering voor raveelbalken of verstijvingen, omdat die afhangt van de overspanning, de belasting en het materiaal van uw constructie. Wat in een lichte aanbouw volstaat, is bij een langere overspanning onvoldoende. Laat die beoordeling doen voordat u bestelt, niet erna: het komt regelmatig voor dat twee kortere koepels in lijn dan de verstandiger oplossing blijken.

Het tweede aandachtspunt is water. Een plat dak heeft altijd afschot richting een afvoer, en een opstand van 210 cm lang is een dam als hij dwars op die afschotrichting staat. Achter zo een barrière verzamelt zich een strook staand water, met vuilophoping en versnelde veroudering van de dakbedekking als gevolg. Leg de lange zijde daarom bij voorkeur met het afschot mee, zodat water langs beide flanken kan wegstromen. Kan dat niet, bespreek dan met uw dakdekker hoe het water rond de opstand geleid wordt.

Controleer tot slot wat er onder het dakbeschot loopt voordat u zaagt. Over 210 cm is de kans op een leiding, een spotbedrading of een afzuigkanaal in de weg aanzienlijk groter dan bij een korte opening. Een inspectie van onderaf kost tien minuten. Welke opstandhoogte en welk flenstype bij uw dak past leest u in opstand kiezen; beschikbaar zijn PVC in 16 cm en polyester in 15, 30 en 50 cm.

Voor de lichtopbrengst wint acrylaat. Enkelwandig helder acrylaat laat circa 92% van het licht door tegen 90% voor polycarbonaat; bij tweewandig is dat 85 tegen 81%, bij driewandig 78 tegen 73% en bij vierwandig 72 tegen 66%. In opaal ligt de doorlaat lager: tweewandig opaal acrylaat 78%, polycarbonaat 74%. Bij een smalle strook telt elk procent, omdat het beschikbare oppervlak toch al beperkt is.

Bij deze maat pleit dat voor helder in plaats van opaal, mits de ruimte eronder een gang, overloop of berging is waar een wandelende zonneplek geen bezwaar is. Zit de strook boven een werkblad of een bureau, dan is opaal rustiger: dezelfde hoeveelheid licht komt gelijkmatig over de volle 190 cm naar beneden in plaats van als één scherpe streep.

Polycarbonaat kiest u om een andere reden: slagvastheid. Acrylaat is ongeveer 25 keer zo slagvast als glas, polycarbonaat circa 300 keer, dus ruwweg twaalf keer zoveel als acrylaat. Ligt het dak vrij en blootgesteld aan hagel of vallende takken, dan is dat het argument dat de kleine verliezen aan lichtdoorlaat compenseert. Polycarbonaat werkt bovendien minder ver thermisch, wat bij een schaal van ruim twee meter het kraken bij snelle temperatuurwisselingen beperkt.

Een ventilerende uitvoering is bij 40 cm breedte technisch mogelijk maar levert weinig luchtdebiet, simpelweg omdat het raam maar over een korte afstand kan openen. Zit de strook boven een gang die u wilt kunnen spuien, dan is dat prima; is het doel vocht afvoeren uit een badkamer, kies dan een bredere dagmaat. Handbediening met een stok werkt zolang de plafondhoogte binnen bereik blijft; boven een trapgat is elektrisch de praktischer keuze en is een regensensor geen luxe bij een koepel die u niet dagelijks in het oog heeft.